Minderjarig
Als je nog geen 18 jaar bent, ben je minderjarig en wordt je in Nederland als kind gezien. Dit betekent dat je onder gezag of voogdij staat van je ouder(s) of voogd. Je bent voor de wet handelingsonbekwaam. Dat betekent dat je nog niet zelf alle beslissingen mag nemen, dus je hebt toestemming nodig van je ouder(s) om bepaalde dingen te kunnen doen. Je hoeft niet voor alles eerst toestemming te vragen. Als je bijvoorbeeld kleding koopt of een bioscoopkaartje, mag de winkelier er vanuit gaan dat je dat ook mag van je ouders. Als je ouders het niet met een koop eens zijn, bijvoorbeeld van een dure scooter, dan kunnen ze daar bezwaar tegen maken en jouw koop uiteindelijk ongedaan maken. Je ouders hebben het gezag over jou. Dat betekent dat zij het recht en de plicht hebben om jou te verzorgen en op te voeden. Zij nemen beslissingen over jou. Zij hebben de plicht om in jouw onderhoud te voorzien, dus ook om bijvoorbeeld mee te betalen aan jouw studie. Deze financiële onderhoudsplicht loopt zelfs door tot 21 jaar.
Meerderjarig
Meerderjarig word je als je 18 jaar bent geworden of als je voor je 18e jaar trouwt. Je hebt geen toestemming meer nodig van je ouders om bijvoorbeeld contracten te tekenen, een lening af te sluiten, iets te kopen of te trouwen. Je bent dan voor de wet handelingsbekwaam. Trouwen mag in principe pas als je 18 jaar bent. Als je zwanger bent, dan kun je ook trouwen als je 16 of 17 jaar bent. Je hebt dan wel toestemming van je ouders nodig. Als ongehuwd minderjarige moeder wil je misschien zelf het gezag over je kind uitoefenen. Aan de kinderrechter kun je vragen je 'meerderjarig' te laten verklaren. Wanneer je meerderjarig bent verklaard krijg je niet automatisch dezelfde rechten als een 18-jarige. Je blijft bijvoorbeeld leerplichtig zolang je 16 of 17 bent en je komt niet in aanmerking voor een bijstandsuitkering. Als je meerderjarig bent kun je aan de rechter vragen een beslissing die voor jou genomen is toen je minderjarig was, ongedaan te maken.
Grondrechten
Deze grondrechten zijn rechten die voor iedereen gelden voor in Nederland, ongeacht je leeftijd of nationaliteit. Belangrijke grondrechten zijn:
Kinderrechten
Behalve grondrechten zijn er ook Kinderrechten. Deze rechten zijn gemaakt om kinderen over de hele wereld extra te bescherming. Hier staan onder andere de volgende rechten in:
Als je nog geen 18 jaar bent, ben je minderjarig en wordt je in Nederland als kind gezien. Dit betekent dat je onder gezag of voogdij staat van je ouder(s) of voogd. Je bent voor de wet handelingsonbekwaam. Dat betekent dat je nog niet zelf alle beslissingen mag nemen, dus je hebt toestemming nodig van je ouder(s) om bepaalde dingen te kunnen doen. Je hoeft niet voor alles eerst toestemming te vragen. Als je bijvoorbeeld kleding koopt of een bioscoopkaartje, mag de winkelier er vanuit gaan dat je dat ook mag van je ouders. Als je ouders het niet met een koop eens zijn, bijvoorbeeld van een dure scooter, dan kunnen ze daar bezwaar tegen maken en jouw koop uiteindelijk ongedaan maken. Je ouders hebben het gezag over jou. Dat betekent dat zij het recht en de plicht hebben om jou te verzorgen en op te voeden. Zij nemen beslissingen over jou. Zij hebben de plicht om in jouw onderhoud te voorzien, dus ook om bijvoorbeeld mee te betalen aan jouw studie. Deze financiële onderhoudsplicht loopt zelfs door tot 21 jaar.
Meerderjarig
Meerderjarig word je als je 18 jaar bent geworden of als je voor je 18e jaar trouwt. Je hebt geen toestemming meer nodig van je ouders om bijvoorbeeld contracten te tekenen, een lening af te sluiten, iets te kopen of te trouwen. Je bent dan voor de wet handelingsbekwaam. Trouwen mag in principe pas als je 18 jaar bent. Als je zwanger bent, dan kun je ook trouwen als je 16 of 17 jaar bent. Je hebt dan wel toestemming van je ouders nodig. Als ongehuwd minderjarige moeder wil je misschien zelf het gezag over je kind uitoefenen. Aan de kinderrechter kun je vragen je 'meerderjarig' te laten verklaren. Wanneer je meerderjarig bent verklaard krijg je niet automatisch dezelfde rechten als een 18-jarige. Je blijft bijvoorbeeld leerplichtig zolang je 16 of 17 bent en je komt niet in aanmerking voor een bijstandsuitkering. Als je meerderjarig bent kun je aan de rechter vragen een beslissing die voor jou genomen is toen je minderjarig was, ongedaan te maken.
Grondrechten
Deze grondrechten zijn rechten die voor iedereen gelden voor in Nederland, ongeacht je leeftijd of nationaliteit. Belangrijke grondrechten zijn:
- Je hebt recht op een gelijke behandeling, zonder discriminatie vanwege je huidskleur, geloof, afkomst, geslacht of op welke grond dan ook.
- Je hebt de vrijheid om te zeggen, schrijven wat je wilt of folders te verspreiden. Het mag hierbij niet gaan om beledigende, discriminerende of racistische teksten. Je moet je dus wel aan de wet houden.
- Je bent vrij om te kiezen welke godsdienst of politieke partij je kiest.
- Het recht op privacy; beschermen tegen bemoeienis van anderen in het priveleven.
Kinderrechten
Behalve grondrechten zijn er ook Kinderrechten. Deze rechten zijn gemaakt om kinderen over de hele wereld extra te bescherming. Hier staan onder andere de volgende rechten in:
- recht op onderwijs
- bescherming tegen mishandeling en verwaarlozing
- recht op leven, rust en vrije tijd
- recht op informatie en participatie (= meedenken en meebeslissen)
- recht op een naam en nationaliteit
- recht om je ouders (indien mogelijk) te leren kennen en door hen verzorgd te worden.